Λεξικό Βορειοηπειρωτικής Διαλέκτου
(Χωριό Ζερβάτι)
| 801 | στουφάρα | = | παπάρα | ||||||
| 802 | στραγγιστήρι | = | σουροτήρι | ||||||
| 803 | στραγγούλισα | = | στραμπούλιξα | ||||||
| 804 | Στράτης | = | υποκ του Ευστράτιου | ||||||
| 805 | στριμμένος | = | ευνουχισμένος | ||||||
| 806 | συκομαϊδα | = | αποξηραμένο σύκο | ||||||
| 807 | σύσταση | = | διεύθυνση | ||||||
| 808 | σφρέκλα | = | φαγώσιμα χόρτα | ||||||
| 809 | τάβλα | = | το σημείο που ρίχνουν την τροφή των ζώων | ||||||
| 810 | ταμάμ | = | ακριβώς (ταιριάζει ταμάμ) | ||||||
| 811 | ταράντζες | = | τιράντες | ||||||
| 812 | ταρτακουλιάζω | = | κρυώνω υπερβολικά | ||||||
| 813 | Τάσιω | = | υποκ. της Αναστασίας | ||||||
| 814 | τελεβιζόρι | = | τηλεόραση | ||||||
| 815 | τελέφι | = | πολύ κουρασμένος | ||||||
| 816 | Τέλης | = | υποκ. του Αριστοτέλη | ||||||
| 817 | τέντα | = | λαστιχάκι | ||||||
| 818 | τεντέλα | = | δαντέλα | ||||||
| 819 | τέντζερη | = | κατσαρόλα | ||||||
| 820 | τεριτάλι | = | είδος υφάσματος | ||||||
| 821 | τζιάνι | = | καλός | ||||||
| 822 | τζανιασμένο | = | μαραμένο και ταυτόχρονα σκληρό | ||||||
| 823 | τζαντές | = | κεντρικός δρόμος | ||||||
| 824 | τζαρμπί | = | ρούχο μικρής αξίας | ||||||
| 825 | τζιακαμέντο | = | μπουφάν | ||||||
| 826 | τζιάπα | = | τσάμπα | ||||||
| 827 | τζιαρούχι | = | λάχανο | ||||||
| 828 | τζιβλιόρικο | = | αυτός που τζιβώνει τα μάτια (βλέπε τζιβώνω) | ||||||
| 829 | τζιβώνω | = | κλείνω το μάτι (τικ) | ||||||
| 830 | τζίγγι | = | χαρτοπαίγνιο | ||||||
| 831 | τζιερεμές | = | άχρηστος | ||||||
| 832 | τζιερμπούνι | = | κοράκι | ||||||
| 833 | τζινάω | = | πειράζω | ||||||
| 834 | τζίνια | = | αγκάθια | ||||||
| 835 | τζινκς | = | τζιν | ||||||
| 836 | τζιοβόρι | = | 1.πρόχειρο χτίσμα 2.αμώρφοτος (μεταφ.) | ||||||
| 837 | τζιοβοριάζω | = | στήνω πρόχειρα έναν τοίχο | ||||||
| 838 | τζιόκο | = | τζόγος (απόκλιση απ’ το κανονικό) | ||||||
| 839 | τζιομπόκι | = | χοντρό κλαδί δέντρου που προεξέχει. Αποκαλούμε κάποιον | ||||||
| δυσκίνητο περιφρονητικά | |||||||||
| 840 | τζιόμπος | = | καρούμπαλο | ||||||
| 841 | τζιούπι | = | μπουφάν | ||||||
| 842 | τζιουράπι | = | κάλτσα | ||||||
| 843 | τζούνα | = | επίπληξη, «τιμωρία», έπαθλο(σκορ)παιχνιδιού | ||||||
| 844 | τζουτζουκώνω | = | τουρλώνω | ||||||
| 845 | Τίδης | = | υποκ.του Αριστείδη | ||||||
| 846 | τορόνι | = | μαύρος χαλβάς | ||||||
| 847 | τουλάτσης | = | καράφλας | ||||||
| 848 | τούλι | = | πολύ ψιλό είδος υφάσματος | ||||||
| 849 | τουλούπα | = | 1.η συνολική ποσότητα μαλλιού που τοποθετείτε στη ρόκα | ||||||
| 2. νιφάδα χιονιού | |||||||||
| 850 | τούμπο | = | σωλήνας | ||||||
| 851 | τουρί | = | το πρόσωπο | ||||||
| 852 | τουρκί | = | μεταλικό στεφάνι που συγκρατεί τα βαρέλια | ||||||
| 853 | τουρτουλίδα | = | τρελλός, ασόβαρος | ||||||
| 854 | τούτα | = | πυτζάμα | ||||||
| 855 | τράβλιακας | = | τραβλός | ||||||
| 856 | τραϊ | = | τράγος | ||||||
| 857 | τραπάτσαλο | = | απρόσεκτος | ||||||
| 858 | τραπουζάνα | = | νταμιτζάνα | ||||||
| 859 | τρεντελίνα | = | 1) κίτρινο φυτό. 2) αποκαλούμε έτσι κάποιον πολύ αδύνατο | ||||||
| 860 | τρεπελιές | = | περπατάει πηγαίνοντας δεξιά και αριστερά (π.χ.λόγω μεθυσιού) | ||||||
| 861 | Τρίγος | = | Σεπτέμβριος | ||||||
| 862 | τρίμματα | = | ψίχουλα | ||||||
| 863 | τριμπούνα | = | εξέδρα | ||||||
| 864 | τρίποδο | = | ξύλινο κατασκεύασμα πάνω στο οποίο κόβονται τα ξύλα | ||||||
| 865 | τρίτσα | = | τρίλιζα (παιχνίδι) | ||||||
| 866 | τριτσίκλι | = | τρίκυκλο | ||||||
| 867 | τσάβαλο | = | ρούχο | ||||||
| 868 | τσαγκάδα | = | η προβατίνα που χάνει το αρνί της μετά τη γέννα | ||||||
| 869 | τσιαγούλι | = | πηγούνι | ||||||
| 870 | τσακάτω | = | κάτω | ||||||
| 871 | τσάκινο | = | ψιλό ξυλαράκι (συνήθως χρησιμοποιείται για προσάναμα) | ||||||
| 872 | τσιακομάκι | = | αναπτήρας | ||||||
| 873 | τσαμπουνάς | = | όταν κάποιος λέει ανοησίες | ||||||
| 874 | Τσιάντα | = | υποκ. της Αλεξάνδρας | ||||||
| 875 | τσαντζαρόνομαι | = | παίρνω τα πάνω μου | ||||||
| 876 | τσαπάνω | = | πάνω | ||||||
| 877 | τσαπκίνα | = | τσαχπίνα | ||||||
| 878 | τσαρακλάνι | = | ασήμαντος άνθρωπος | ||||||
| 879 | τσαφτού | = | από ‘κεί | ||||||
| 880 | Τσέας | = | υποκ. του Οδυσσέα | ||||||
| 881 | τσεδώ | = | από ‘δώ | ||||||
| 882 | τσεκί | = | πιο ‘κεί | ||||||
| 883 | Τσιένη | = | υποκ. της Πολυξένης | ||||||
| 884 | τσιμερώνω | = | τρώω (πολύ αρνητική έννοια) | ||||||
| 885 | τσενομένο | = | αδύνατος | ||||||
| 886 | τσιεντράλι | = | κεντρική μονάδα παροχής ρεύματος | ||||||
| 887 | τσέργα | = | φλοκάτη | ||||||
| 888 | Τσιέφος | = | υποκ. του Στέφου | ||||||
| 889 | τσιεφτές | = | δίκανο | ||||||
| 890 | τσιά | = | σπίθα | ||||||
| 891 | Τσιάβος | = | υποκ. του Σταύρου | ||||||
| 892 | τσιαλοκόπα | = | αγροτικό κοπτικό εξάρτημα (κυρίως για κοπή ξύλου) | ||||||
| 893 | τσιαπαλιάζω | = | λιώνω | ||||||
| 894 | τσιάπι | = | βήμα | ||||||
| 895 | τσιατή | = | σκεπή | ||||||
| 896 | τσιάφνι | = | η πρωινή παγωνιά, κυρίως, πάνω σε γρασίδι | ||||||
| 897 | τσιβούρα | = | σκάσιμο των χεριών απ το πολύ κρύο | ||||||
| 898 | τσίκα | = | λίγο | ||||||
| 899 | τσίκσε | = | φύγε από ‘δώ | ||||||
| 900 | Τσίλης | = | υποκ. του Βασίλη | ||||||
| 901 | τσίλικο | = | καινούργιο | ||||||
| 902 | τσιλιτούρα | = | τσέρλα | ||||||
| 903 | τσίμες | = | γαύρος | ||||||
| 904 | τσιμπίδα | = | πένσα | ||||||
| 905 | τσιμπιδάκι | = | μανταλάκι | ||||||
| 906 | τσίντζα | = | σταγόνα | ||||||
| 907 | τσίντζας | = | άτομο αδύναμο | ||||||
| 908 | τσιντζίρι | = | τζιτζίκι | ||||||
| 909 | τσιοκάνι | = | σφυρί | ||||||
| 910 | τσιοκλάνι | = | τσόγλανος | ||||||
| 911 | τσίου - τσίου | = | πολυστερίνη | ||||||
| 912 | τσιούκα | = | το αντρικό μόριο | ||||||
| 913 | τσιουρούκικο | = | τρωτό | ||||||
| 914 | τσιουτέρι | = | μικροπρόσωπος, ζούδιο | ||||||
| 915 | τσιροπούλι | = | 1. τσίρος 2. σπουργίτι | ||||||
| 916 | τσιστέρνο | = | δεξαμενή | ||||||
| 917 | τσίτα | = | μικρό καρφί | ||||||
| 918 | τσιφούτης | = | τσιγκούνης, εβραίος | ||||||
| 919 | τσιφτιλίτικο | = | αλήτης με καταστροφικές τάσεις | ||||||
| 920 | τσόκαλο | = | το εσωτερικό ξυλό του καλαμποκιού | ||||||
| 921 | τσολάω | = | χτυπάω μέχρι να διαλύσω κάτι (να το ισοπεδώσω) | ||||||
| 922 | τσότσκα | = | φύτρα μαλλιών | ||||||
| 923 | Τσότσο | = | υποκ. της Σοφίας | ||||||
| 924 | τσούνιος | = | άτομο αδύνατο | ||||||
| 925 | τσώπα | = | σώπασε | ||||||
| 926 | υγρό | = | στυλό | ||||||
| 927 | φασκιά | = | σκοινί με το οποίο δέναμε τα σπάργανα | ||||||
| 928 | φασκιώνω | = | δένω το μωρό με τη φασκιά | ||||||
| 929 | φασουλίζω | = | 1) βάζω κάποιον στη θέση του 2) τα κάνω χάλια | ||||||
| 930 | φέγγει | = | χαράζει | ||||||
| 931 | Φίγια | = | υποκ. της Ιφηγένειας | ||||||
| 932 | φιασίδι | = | κραγιόν | ||||||
| 933 | Φίγω | = | υποκ. της Φιγαλίας | ||||||
| 934 | φιδορούτι | = | το πουκάμισο του φιδιού (αυτό που αλλάζει) | ||||||
| 935 | φίντες | = | τακουνάκια, κόλπα γενικώς | ||||||
| 936 | φλαμπόθηκα | = | τυφλώθηκα ή από ζαλάδα ή από τον ήλιο | ||||||
| 937 | φλαστάρι | = | όμορφος | ||||||
| 938 | φλεντζουρίδα | = | κοφτερή και μικρή πέτρα | ||||||
| 939 | φλέστρα | = | το κάλυμα των φασολιών που απομένει μετά την διαλογή τους | ||||||
| 940 | φλετουρίδα | = | πεταλούδα | ||||||
| 941 | φλετούριξα | = | πέταξα | ||||||
| 942 | φλοέρα | = | το καλάμι του ποδιού | ||||||
| 943 | φόλα | = | το μέρος της σφεντόνας που κρατάει την πέτρα | ||||||
| 944 | Φώνη | = | υποκ. της Περσεφόνης | ||||||
| 945 | φορέματα | = | ρούχα | ||||||
| 946 | φούκσης | = | προδότης, καρφί | ||||||
| 947 | φουργκάτσια | = | το (ξύλινο) μέρος σε σχήμα Υ της σφεντόνας | ||||||
| 948 | φούρκα | = | ξύλο με διχάλα στην κορυφή που χρησιμοποιείται να ισσοροπίσει | ||||||
| το βάρος σε φορτία ζώων | |||||||||
| 949 | φους - φους | = | μπουφάν, αδιάβροχο | ||||||
| 950 | φούσια | = | 1.γήπεδο ή αγρόκτημα 2. το μηδέν του ντόμινο | ||||||
| 951 | φουσκή | = | κοπριά | ||||||
| 952 | φρίγγο | = | καινούριο | ||||||
| 953 | φριγκοριφέρι | = | ψυγείο | ||||||
| 954 | φτασιάρικο | = | φωνακλάς | ||||||
| 955 | φτελιά | = | είδος δέντρου με μωβ ανθό | ||||||
| 956 | Φτέλιω | = | υποκ.της Ευταλίας | ||||||
| 957 | φτενό | = | λεπτό | ||||||
| 958 | φτενούγιες | = | φαγώσιμο χόρτο | ||||||
| 959 | φτουράω | = | αντέχω | ||||||
| 960 | Φτύχω | = | υποκ. της Ευτυχίας | ||||||
| 961 | φυτευτήρα | = | γεοργικό εργαλείο με το οποίο ανοίγουν τρύπες για το φύτεμα | ||||||
| 962 | Φώτος | = | Φώτης | ||||||
| 963 | χαγιάτα | = | σκέπαστρο εξώπορτας | ||||||
| 964 | χαλεπά | = | ψάχνοντας | ||||||
| 965 | χαλές | = | 1.τουαλέτα, 2.βρισιά: «είσαι χαλές» | ||||||
| 966 | χαλεύω | = | ψάχνω | ||||||
| 967 | χαμπέρι | = | είδηση, νέο | ||||||
| 968 | χαντζιάρι | = | μαχαίρι μεγάλο | ||||||
| 969 | χάπατο | = | χαμένος | ||||||
| 970 | χάπι | = | φλέμα | ||||||
| 971 | χαραμοφάης | = | άχρηστος, ακαμάτης, τεμπέλης | ||||||
| 972 | χαρχάγγελος | = | ενοχλητικό άτομο | ||||||
| 973 | χασικλής | = | χαμένο κορμί, κατεστραμμένος | ||||||
| 974 | χασωφεγγιάρικο | = | χλωμός, αδύνατος | ||||||
| 975 | χατίλια | = | το κενό μετξύ σκεπής και ταβανιού | ||||||
| 976 | χάφτας | = | χαζός (χάφτω=χαζεύω, κοιτάζω παθητικά) | ||||||
| 977 | χάχας | = | γελάει δίχως λόγο | ||||||
| 978 | χαψιά | = | μπουκιά | ||||||
| 979 | χέσκας | = | δειλός | ||||||
| 980 | χλαπακιάζω | = | τρώω | ||||||
| 981 | χολέρα | = | αποκαλούμε έτσι τον βρώμικο, τον κακό, τον ψυχικά βρώμικο | ||||||
| 982 | χολιάζω | = | στεναχωριέμαι | ||||||
| 983 | χουλιάρι | = | κουτάλι | ||||||
| 984 | χουμπούλι | = | απευθυνόμαστε σε κάποιον έτσι για να του πούμε | ||||||
| να προβεί σε στρουθοκαμηλισμό | |||||||||
| 985 | χρουσούζικο | = | γρουσούζικο | ||||||
| 986 | χτικιό | = | φυματίωση | ||||||
| 987 | χτυπάρι | = | κατασκεύασμα από ξύλο βουζιάς με το οποίο | ||||||
| εξφενδονίζουν μελικόκια | |||||||||
| 988 | ψαλίδα | = | δοκάρι στήριξης της σκεπής | ||||||
| 989 | ψαχουλεύω | = | ψάχνω | ||||||
| 990 | ψεματούρα | = | μεγάλο ψέμα | ||||||
| 991 | ψες | = | χθες το βράδυ | ||||||
| 992 | ψευτούρης | = | ψεματιάρης, ψεύτης μεγάλος | ||||||
| 993 | ψηστήρι | = | μηχάνημα με το οποίο ψήνετε ο καφές | ||||||
| 994 | ψιά | = | λίγο | ||||||
| 995 | ψίχα | = | λίγο | ||||||
| 996 | ω | = | άρθρο προσφόνησης (π.χ. ω Νίκο) | ||||||
| 997 | ώρα | = | ρολοϊ | ||||||
Με πλήρη σεβασμό στους συγχωριανούς μας, στις ρίζες, τη σημασία και την έννοια των παραπάνω λέξεων!