Λεξικό Βορειοηπειρωτικής Διαλέκτου
(Χωριό Ζερβάτι)
| 601 | οπίγκες | = | φτηνά παπούτσια | ||||||
| 602 | οργιά | = | μονάδα μέτρησης μήκους, ίση με την απόσταση μεταξύ των ανοιχτών χεριών | ||||||
| 603 | οργιό | = | ρίγη | ||||||
| 604 | όρνιο | = | βλάκας (μεταφ.) | ||||||
| 605 | ούρμο | = | λωτός | ||||||
| 606 | οφλιά | = | μικρή κοφτερή πέτρα | ||||||
| 607 | παγούρι | = | δοχείο νερού | ||||||
| 608 | παλάντσα | = | ζυγαριά | ||||||
| 609 | παλιοπλιάτσικο | = | ανέντιμος (μεταφ.) [παλιό ρούχο] | ||||||
| 610 | παλιούρι | = | αγκαθωτό φυτό που χρησιμεύει για περιφράξεις | ||||||
| 611 | πάνα | = | η πέτσα που πιάνει το γάλα κατά το βράσιμο | ||||||
| 612 | πανίνα | = | ψωμί πολυτελέιας | ||||||
| 613 | πανισπάνι | = | παντεσπάνι | ||||||
| 614 | Πάντος | = | υποκ. του Παντελή | ||||||
| 615 | πανωφόρι | = | παλτό | ||||||
| 616 | παπαδίτσες | = | ποπ κορν | ||||||
| 617 | πάπαλο | = | πέτρα ή οτιδήποτε αντικείμενο προορίζεται απειλητικά για βολή εναντίον κάποιου | ||||||
| 618 | παραδαγκαμένο | = | τραυλό | ||||||
| 619 | παρέκει | = | πιο 'κει | ||||||
| 620 | παρτσέλα | = | έκταση γης | ||||||
| 621 | πασπατεύω | = | ψαχουλεύω | ||||||
| 622 | παστρικιά | = | καθαρή | ||||||
| 623 | παταριά | = | πολύ γρήγορα | ||||||
| 624 | πατέντα | = | δίπλωμα οδήγησης | ||||||
| 625 | πατίκια | = | αυτοσχέδια υποδήματα | ||||||
| 626 | πατοκαζανιά | = | 1.πάτος καζανιού 2.τιποτένιος (μεταφ.) | ||||||
| 627 | Πάτρα | = | υποκ. της Κλεοπάτρας | ||||||
| 628 | πατσαμπούρι | = | πατσαβούρα | ||||||
| 629 | πεδουνάρι | = | πατζάκι | ||||||
| 630 | πεζούλι | = | πέτρινος τοίχος που χρησιμοποιείται και για κάθισμα | ||||||
| 631 | πελιαύρη | = | αυλόγυρος | ||||||
| 632 | πελίτσια | = | στρατιωτικό πανωφόρι | ||||||
| 633 | περγουλιά | = | πέργουλα | ||||||
| 634 | περδές | = | κουρτίνα | ||||||
| 635 | πέτουρο | = | φύλλο για πίτες | ||||||
| 636 | Πέτσιος | = | υποκ. του Πέτρου | ||||||
| 637 | Πήλιος | = | υποκ. του Σπύρου | ||||||
| 638 | πιάτσα | = | πλατεία | ||||||
| 639 | πίκα | = | κεραυνός | ||||||
| 640 | πικοβαρεμένο | = | «βαρεμένος» | ||||||
| 641 | πικραλίδες | = | φαγώσιμο χόρτο πικρό | ||||||
| 642 | πίντσα | = | πένσα | ||||||
| 643 | πιοτούρας | = | αυτός που πίνει πολύ | ||||||
| 644 | Πίπης | = | υποκ. του Φίλληπα | ||||||
| 645 | πισπιλόνωμαι | = | φτιάχνομαι, περιποιούμαι τον εαυτό μου (αρνητική έννοια) | ||||||
| 646 | πιστιόλας | = | όχι ιδιαίτερα ικανό άτομο | ||||||
| 647 | πλάκα | = | 1) πέτρινες πλάκες με τις οποίες σκεπάζοταν τα σπίτια | ||||||
| 2) η κασσέτα | |||||||||
| 648 | πλακώνω | = | μεταφ. πηδάω (σεξουαλκό υπονοούμενο) | ||||||
| 649 | πλασμάς | = | ναϋλον | ||||||
| 650 | πλατσιαρίζω | = | παίζω με το νερό | ||||||
| 651 | πλευρίτης | = | βαρύ κρύωμα | ||||||
| 652 | πλευριτώθηκα | = | κρύωσα πολύ | ||||||
| 653 | πλιάτσκα | = | πράγματα | ||||||
| 654 | πλωχέρι | = | χούφτα | ||||||
| 655 | ποδάρι | = | πόδι | ||||||
| 656 | πόλκα | = | χτενισμένα, περιποιημένα μαλλιά | ||||||
| 657 | πολογιέμαι | = | απαντάω, ανταποκρίνομαι σε κάποιο φωνητικό κάλεσμα | ||||||
| 658 | πόμπα | = | τρόμπα | ||||||
| 659 | πονηρός | = | έξυπνος | ||||||
| 660 | ποπλύμια | = | βρώμικα νερά, κυρίως μετά την πλύση πιάτων | ||||||
| 661 | πόρτα | = | τέρμα ποδοσφαίρου | ||||||
| 662 | πόσι | = | μέρος της δροπολίτικης στολής | ||||||
| 663 | ποτιστήρα | = | αγροτικό εργαλείο για το πότισμα των φυτών | ||||||
| 664 | ποτούρια | = | παντελόνια πολύ φαρδιά | ||||||
| 665 | πούστης | = | γυναικάς | ||||||
| 666 | πουστοβλιάκικο | = | λυγούρης | ||||||
| 667 | πούτσης | = | προκομένος | ||||||
| 668 | πουτσοκέφαλος | = | ισχυρογνόμων | ||||||
| 669 | πουτσούλας | = | όχι ιδιαίτερα ικανό άτομο | ||||||
| 670 | πράκι | = | η είσοδος του σπιτιού | ||||||
| 671 | πράμα | = | άλογο | ||||||
| 672 | πρεσιόνι | = | χύτρα ταχύτητας | ||||||
| 673 | προσήλιο | = | σημείο που το χτυπά ο ήλιος | ||||||
| 674 | προσκέφαλο | = | μαξιλάρι | ||||||
| 675 | προσώρα | = | προσωρινά | ||||||
| 676 | προψές | = | προχθές το βράδυ | ||||||
| 677 | πυροστιά | = | σιδερένιο αντικείμενο, τριγωνικού σχήματος, το οποίο τοποθετείται | ||||||
| στο τζάκι για να ζεστάνουμε το φαγητό | |||||||||
| 678 | πυρώνομαι | = | ζεσταίνομαι στη φωτιά | ||||||
| 679 | ράγκαλο | = | χαλασμένο | ||||||
| 680 | ρακέτα | = | χάρτινο αεροπλάνο | ||||||
| 681 | Ράκης | = | υποκ. του Θεόδωρου | ||||||
| 682 | ρακοβύζι | = | πιπίλα | ||||||
| 683 | ρακοπατέρας | = | φιλοπότης | ||||||
| 684 | ρακοπότηρο | = | ποτήρι ρακής | ||||||
| 685 | ράμα | = | κλωστή | ||||||
| 686 | ραφή | = | χαραμάδα | ||||||
| 687 | ρεκλιάμες | = | διαφημίσεις | ||||||
| 688 | ρεμούγια | = | ακαταστασία | ||||||
| 689 | ρέντζα | = | τένοντας (συνήθως στο μαγειρεμένο κρέας) | ||||||
| 690 | ριζόφτι | = | το μέρος πίσω απ' το αυτί | ||||||
| 691 | ριστέλλο | = | μακρόστενο κομμάτι ξύλου | ||||||
| 692 | ροδάνι | = | πολυλογάς («…σου πάει η γλώσσα ροδάνι…») | ||||||
| 693 | ρόκα | = | ξύλινη συσκευή για μετατροπή του μαλλιού σε κλωστή | ||||||
| 694 | ρόσιο | = | ξανθό | ||||||
| 695 | ρουγκαλιέμαι | = | ρεύομαι | ||||||
| 696 | ρουθούνια | = | μύτη | ||||||
| 697 | ρουκώνω | = | χώνω | ||||||
| 698 | ρουμάνι | = | δάσος | ||||||
| 699 | ρουσπουνίζω | = | κατσαδιάζω | ||||||
| 700 | ρουσπούνισμα | = | κατσάδιασμα | ||||||
| 701 | ρουστής | = | πολύ γρήγορα («…μπήκε ρουστής μέσα…») | ||||||
| 702 | ρουτί | = | θερμαντική μπλούζα μακρυμάνικη | ||||||
| 703 | ρουφιάνος | = | μαρτυριάρης, καρφί | ||||||
| 704 | ρουχάζω | = | ροχαλίζω | ||||||
| 705 | ρύθια | = | κότες | ||||||
| 706 | σάϊκο | = | σώο και αβλαβές | ||||||
| 707 | σακούλι | = | σακούλα η οποία χρησιμοποιείται κυρίως | ||||||
| για τη μεταφορά τροφίμων | |||||||||
| 708 | σαλάτα | = | μαρούλι | ||||||
| 709 | Σάντρης | = | υποκ. του Αλέξανδρου | ||||||
| 710 | σαπλακιάρικο | = | βαριά άρρωστος | ||||||
| 711 | σαρδέλα | = | ψάρια σε κονσέρβα | ||||||
| 712 | σάτα | = | λεοφορείο | ||||||
| 713 | σατέμικο | = | «βαρεμένος» | ||||||
| 714 | σαφράνι | = | κίτρινο, χλωμό | ||||||
| 715 | σβιν σβούρα | = | παιχνίδι, το μέσο με το οποίο εξφενδονίζουμε τη μπουσουλίκα | ||||||
| 716 | σβόλια | = | πέτρες | ||||||
| 717 | σβούρι | = | φόρα («…παίρνω σβούρι και πηδάω…») | ||||||
| 718 | σβρέκλο | = | σβέρκο | ||||||
| 719 | σβυστήρι | = | γόμα | ||||||
| 720 | σγκορίζω | = | σκαλίζω | ||||||
| 721 | σέρει | = | βρίσκεται σε περίοδο γονιμότητας | ||||||
| 722 | σερικοθύλικο | = | αποκαλούνται έτσι οι πολύ ζωηρές κοπέλες | ||||||
| 723 | σημάδι | = | ελιά | ||||||
| 724 | σημαδιακό | = | άτομο με ιδιαιτερότητες, είτε θετικές είτε αρνητικές | ||||||
| 725 | σύρε | = | πήγαινε | ||||||
| 726 | σιάδι | = | κάτω, καταγής | ||||||
| 727 | σιάζω | = | φτιάχνω | ||||||
| 728 | σιακάτω | = | παρακάτω | ||||||
| 729 | σιακλαπούτας | = | λέτσος | ||||||
| 730 | σιάκλας | = | βλ. σιακλαπούτας | ||||||
| 731 | σιαπάνω | = | επάνω | ||||||
| 732 | σιαπέρα | = | παραπέρα | ||||||
| 733 | σιαπεροτός | = | αθώος, μειωμένης αντίληψης | ||||||
| 734 | σιάπιες | = | παντόφλες | ||||||
| 735 | σιάπλας | = | γελοίος | ||||||
| 736 | σιάρα | = | αλυσοπρίονο και λάμα για πριόνι | ||||||
| 737 | σιγουρέστρα | = | ασφάλεια | ||||||
| 738 | σίδερο | = | τρόπος ασφάλισης της πόρτας | ||||||
| 739 | σιέφης | = | άρχοντας, κατέχει κάποιο πόστο | ||||||
| 740 | σιλίμπια | = | σαλιγγάρια | ||||||
| 741 | σιλίρα | = | στραγγιστό γιαούρτη που προσθέτουμε σκόρδο και ελαιόλαδο | ||||||
| 742 | σινί | = | μεγάλο ταψί | ||||||
| 743 | Σιόρης | = | υποκ. του Θοδωρή | ||||||
| 744 | σιουγκράφι | = | χαλάζι | ||||||
| 745 | σιουμακιάζω | = | στριμώχνω και δέρνω άσχημα κάποιον | ||||||
| 746 | σιουμαριάζω | = | παροτρύνω, συνήθως σκύλο, να επιτεθεί | ||||||
| 747 | σιουπέλα | = | 1.βράχος 2.το σκληρό γιαούρτι (μεταφ.) | ||||||
| 748 | σιουράω | = | σφυρίζω | ||||||
| 749 | σιούριξε | = | βλ. ξεθώνισε | ||||||
| 750 | σιούτης | = | χωρίς κέρατα | ||||||
| 751 | σιουφέκι | = | σφαίρα | ||||||
| 752 | σιούφρα | = | γλυκό για παιδιά | ||||||
| 753 | σιοφέρης | = | οδηγός | ||||||
| 754 | σίτα | = | μέρος της δροπολίτικης στολής | ||||||
| 755 | σκαφίδι | = | 1. σκάφη για πλύσιμο στο χέρι, | ||||||
| 2. Ο πεινασμένος έχει την κοιλιά σκαφίδα (μεταφ.) | |||||||||
| 756 | σκεμποκέφαλο | = | δεν παίρνει χαμπάρι | ||||||
| 757 | σκεπάρι | = | σκεπάρνι | ||||||
| 758 | σκιάγμα | = | πολύ άσχημο | ||||||
| 759 | σκιάζομαι | = | φοβάμαι | ||||||
| 760 | σκιαχτούρης | = | φοβητσιάρης | ||||||
| 761 | σκίζα | = | ξύλο κομμένο στη μέση | ||||||
| 762 | σκιλιπόνι | = | άγουρο πεπόνι | ||||||
| 763 | σκόντα | = | φορτηγό | ||||||
| 764 | σκόπι | = | ξύλο | ||||||
| 765 | σκορπίδι | = | ιαματικό φυτό για πονόλαιμο | ||||||
| 766 | σκούπιρα | = | σκουπίδια | ||||||
| 767 | Σκούρτης | = | Φεβρουάριος | ||||||
| 768 | σκούφια | = | μέρος της δροπολίτικης στολής | ||||||
| 769 | σκρικάρι | = | πολύ δυνατός | ||||||
| 770 | σκυλάκι | = | είδος λουλουδιού | ||||||
| 771 | σκυλίδι | = | σκελίδα | ||||||
| 772 | σμπούρα | = | αρνητικό πνεύμα που φέρει ο άνθρωπος με τη γέννα του | ||||||
| 773 | σμπουριάρικο | = | δαιμονισμένο | ||||||
| 774 | σοϊλήτικο | = | ιδότροπο, παράξενο | ||||||
| 775 | σολέτα | = | ταράτσα | ||||||
| 776 | σουαρέ | = | βόλτα | ||||||
| 777 | σουϊσούζικο | = | κακόψυχος | ||||||
| 778 | σουλούπι | = | το κόψιμο του προσώπου | ||||||
| 779 | σουφράς | = | τραπέζι φαγητού, πολύ χαμηλό | ||||||
| 780 | Σόφω | = | υποκ. της Σοφίας | ||||||
| 781 | σπαγγοραμένος | = | τσιγγούνης | ||||||
| 782 | σπαραγκωνιά | = | ιστός αράχνης | ||||||
| 783 | σπαραγμένο | = | τρελαμένο | ||||||
| 784 | σπάργανο | = | σεντόνι που τύλιγαν τα μωρά | ||||||
| 785 | σπιρτάδα | = | 1.ζωντάνια 2. Έντονο άρωμα αμμωνίας | ||||||
| 786 | σπολάκι | = | μακάρι, δόξα τω Θεώ | ||||||
| 787 | σπόρος | = | σπέρμα | ||||||
| 788 | σπρούτσο | = | τρόπος σουβατήσματος | ||||||
| 789 | σπυρί | = | λέγεται έτσι και το μυαλό | ||||||
| 790 | στάβα | = | στίβα | ||||||
| 791 | σταλίζω | = | αποφεύγω τον ήλιο | ||||||
| 792 | στανιό | = | ζόρι | ||||||
| 793 | στέκα | = | πιαστράκι για τα μαλλιά | ||||||
| 794 | στέρα | = | στέρνα, χώρος αποθήκευσης πόσιμου νερού | ||||||
| 795 | στεράρι | = | κόκκινη και κοφτερή πέτρα | ||||||
| 796 | Στέφος | = | υποκ. του Στέφανος | ||||||
| 797 | στιά | = | φωτιά | ||||||
| 798 | στιθούρι | = | πουλόβερ | ||||||
| 799 | στομοδεμένος | = | άτομο με μικρή ικανότητα ομιλίας, ντροπαλός | ||||||
| 800 | στούπωμα | = | φελός | ||||||
Με πλήρη σεβασμό στους συγχωριανούς μας, στις ρίζες, τη σημασία και την έννοια των παραπάνω λέξεων!